0
نگاهی به جاذبه های تاریخی و گردشگری کاشمر وكوهسرخ

نگاهی به جاذبه های تاریخی و گردشگری کاشمر وكوهسرخ

مشهد-ایرنا-شهرستان کاشمر به عنوان شهری با حافظه تاریخی طولانی و صدها اثر تاریخی و میراث فرهنگی در حکم نمادی از این حافطه بلند ،در دل سرزمین پهناور و تاریخی خراسان رضوی به عنوان یکی از شهرهای هدف گردشگران داخلی و خارجی استان شناخته می شود.

  فراوانی جاذبه های طبیعی، گردشگری و تاریخی و فرهنگی در این سرزمین تا بجایی است که موجب شد کاشمر پس از دو شهرستان نیشابور و سبزوار رتبه سوم را در میان هفت شهر هدف گردشگری استان خراسان رضوی به خود اختصاص دهد.

سرسبزی این سرزمین ، آب و هوای مطبوع و لطف خوش مردمان آن در کنار دیگر جاذبه های تاریخی و گردشگری و تفریحی این شهرستان، می تواند آن را به یکی از مقاصد سفر هر یک از ما تبدیل نماید.



موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای طبیعی

شهرستان کاشمر با دو بخش مرکزی و کوه سرخ، و به مرکزیت شهر کاشمر مساحتی در حدود 3390 کیلومتر مربع از استان خراسان رضوی را به خود اختصاص داده است؛ این شهرستان از غرب با خلیل آباد، از شمال و شمال غربی با نیشابور، سبزوار و بردسکن، از شرق و شمال شرقی با تربت حیدریه و از جنوب و جنوب غربی با گناباد هم جوار است.

کاشمر دارای دو منطقه کوهستانی کوه سرخ در شمال و ارتفاعات فغان بجستان در جنوب و منطقه ای کویری و خشک در غرب و جنوب و جلگه ای حاصلخیز در محدوده حومه شهر و قصبات آن می باشد.

آب و هوای شهرستان کاشمر خشک و نیمه خشک محسوب می شود.



پیشینه تاریخی

منطقه کاشمر که در متون و منابع کهن از آن به عنوان ترثیب یا 'ترشیز' یاد شده به استناد کاوش های باستان شناسی از گذشته های دور تا اواخر هزاره دوم و اوایل پیش از میلاد مسکونی بوده است.

به استناد روایات شاهنامه و تاریخ بیهقی 2500 سال پیش زردشت پیامبر در این سرزمین با گشتاسب شاه ملاقات نموده و آتشکده ای در این ناحیه بنا نموده است؛کاشمر در اعصار تاریخی به ویژه دوران پارتیان و ساسانیان جزو مناطق فرمانروایی آنان در خراسان به شمار می آمد.

این شهرستان در سال 31 هجری به دست اعراب مسلمان فتح شد و از آن پس امرای غزنوی، سلجوقی، اسماعیلیه، خوارزمشاهیان، ایلخانی، سربداریه، تیموری، صفوی، افشاریه و قاجاری به ترتیب بر این ناحیه حکم راندند و تاریخ پر فراز و نشیب این منطقه را که مشحون از جنگ ها، شکست ها، نا امیدی ها، کامکاری ها و پیروزی هاست رقم زدند.

این شهرستان به واسطه حضور اقوام مختلف از تاریخ و میراث فرهنگی غنی ، متنوع و متعددی برخوردار است که در این نوشتار کوتاه سعی می شود مهمترین جاذبه ها و آثار تاریخی این شهر تاریخی معرفی گردد.



مسجد جامع کاشمر

این بنا در مرکز شهر واقع شده و به استناد کتیبه آن حدود سال 1213 هجری قمری روزگار حکمرانی عبدالعلی خان و مصطفی قلی خان میش مست همزمان با سلطنت فتحعلی شاه قاجار بنا گردیده است.

مسجد جامع دارای بنایی ساده و با شکوه، صحن، ایوان، شبستان ستون دار و غرفه های پیرامون صحن می باشد؛ در اطراف صحن مسجد چندین غرفه آجری ساده و در ضلع جنوبی آن ایوانی با تزئینات مقرنس و دو شبستان ستون دار واقع شده است.

محراب و ایوان مسجد با کاشی معرق مزین گشته است.



باغ مزار (بقعه امامزاده سیدحمزه)

بقعه و بارگاهی که با زیربنای دو هزار متر مربع مشتمل بر گنبدخانه، گلدسته ها، رواق ها و ... در محل باغمزار بنا شده منسوب به مدفن سید حمزه بن موسی بن جعفر (ع) است؛ بنا بر شواهد این مکان در دوران صفویه بنیان گردیده و در دوره های مختلف از جمله در سال های اخیر مرمت و کاشی کاری و بناهایی نیز به آن افزوده شده است.

ساختمان و بارگاه امامزاده مشتمل بر تزیینات آن از جمله کاشیکاری ها، آیینه کاری ها و ... می باشد که در سال 1399 هجری قمری به این مجموعه الحاق شده است.



بنای امامزاده سید مرتضی (ع)

مجموعه ابنیه جدید الاحداث واقع در پنج کیلومتری شمال کاشمر به مزار و بقعه سید مرتضی (ع) برادرامامزاده سید حمزه (ع) و امام رضا (ع) منسوب می باشد.

به استناد تواریخ کهن، وی در سده دوم هجری توسط امویان در همین مکان شهید و به خاک سپرده شد؛ امروزه این آستان مقدسه با زیربنای تقریبی 1800 متر مربع دارای بنای اصلی شامل یک ایوان ورودی کاشیکاری شده با دو ماذنه در طرفین ایوان و گنبدی فیروزه ای رنگ بر فراز آن می باشد.

بنای فعلی در سال 1399 هجری قمری توسط واقف خیر مرحوم مهندس فتحی ساخته شده است و این مکان همه روزه پذیرای خیل زائرین سید مرتضی (ع) است.



یخچال طبیعی بند قرا

در حدود هفت کیلومتری روستای بند قرا، یخچال طبیعی و بی نظیری قرار دارد که در تمام فصول سال پر یخ است؛ تا همین چند سال پیش هنوز اهالی روستاهای مجاور که از نعمت برق برخوردار نبودند، یخ مورد نیاز خود را از آن تامین می کردند.



آرامگاه شهید سیدحسن مدرس

بنای باشکوهی که پیکر شهید مدرس را در میان گرفته در سال 1363 هجری شمسی به جای مقبره کوچک قبلی و در میان باغ وسیع و محصوری ساخته شده است؛ سید حسن مدرس از سادات طباطبایی قمشه اصفهان و از رجال روحانی و سیاسی دوره مشروطیت بود.

وی در سال 1287 هجری شمسی در یکی از روستاهای اردستان به دنیا آمد و بعدها به دوره دوم مجلس شورای ملی راه یافت؛ در سال 1307 هجری شمسی به خواف و سپس به کاشمر تبعید گردید.

این عالم ربانی سرانجام در سال 1316 شمسی در این شهر به شهادت رسید؛ بنای آرامگاه که از یک گنبد فیروزه ای گنبد خانه مرکزی و چهار ایوان و به اسلوب معماری عصر صفوی بنیان گردیده است.



مدرسه علمیه حاج سلطان العلماء

از جمله مدارس علمیه شهر کاشمر، بنایی است موسوم به مدرسه حاج سلطان العلماء واقع در ابتدای خیابان امام این شهرکه در سال 1330 هجری قمری ساخته شده است.

بنای مدرسه دارای صحن مرکزی است و از چهار طرف توسط حجره های دو طبقه و دو ایوان شمالی و جنوبی محصور شده است؛ فضای معماری مدرسه در مجموع با ایجاد 40 اتاق مخصوص اقامت طلاب، مطبخ، ایوان شمالی و جنوبی، بادگیر، مدرس و ... به عنوان یکی از مدارس علمیه معروف و مطرح کاشمر شناخته می شود.



کاروانسرای حاج کاظم مدرس

این کاروانسرا در خیابان مدرس واقع شده و بنای آن متعلق به اوایل دوران پهلوی است؛ مساحت این مکان در حدود 3000متر مربع و دارای 12 حجره برای استفاده تجاری می باشد.

در منظر رو به خیابان این کاروانسرا فضاهایی به صورت انبار و حجره ایجاد شده است.



آبشار و آبگرم معدنی کریز

این پدیده طبیعی در حاشیه جاده آسفالته کریز به ریوش در فاصله 15 کیلومتری شهر ریوش و به فاصله سه کیلومتری روستای کریز واقع گردیده و دارای آبگرم معدنی با خاصیت های درمانی است.

در حاشیه این مکان نیز دره بسیار با رودخانه ای پر آب، چشمه سارهای آب سرد شیرین و گوارا وجود دارد.

به اعتقاد کارشناسان، این آبگرم معدنی از نظر وجود مواد شیمیایی در رتبه بالاتری از آبگرم فردوس قرار دارد.



منطقه نمونه گردشگری کوهسرخ

کوهسرخ به دلیل تنوع آب و هوایی و تفاوت ارتفاع این منطقه دارای پوشش گیاهی گوناگون و نسبتاا مطلوبی از جمله طاق و گز در نواحی بیابانی، زرشک وحشی در نواحی کوهستانی و گیاهان دارویی مانند گون، ریواس، خارشتری (ترنجبین)، آویشن، گل زنیا، بومادران، گل گاوزبان و ... است.

همچنین این محدوده دارای روستاهای زیبا با بافت قدیمی و کوهپایه ای و پلکانی شکل نیز می باشد که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.



یخدان فروقته

از جمله یادمان های تاریخی کاشمر یخدانی است به نام 'فروتقه' که در ابتدای راه روستایی به همین نام قرار دارد؛ این اثر به عنوان عظیم ترین یخدان کاشمر، در دوره قاجار ساخته شده است.



پارک جنگلی سید مرتضی

در جوار آستان مقدسه سید مرتضی (ع) پارک جنگلی زیبایی به همین نام احداث گردیده که از سالها پیش و بویژه از یکی دو دهه گذشته که طرح توسعه مجموعه سیاحتی- زیارتی سید مرتضی (ع) با امکانات مختلفی از قبیل زائر سرا، آشپزخانه، پارک امکانات سرگرم کننده و بازار به مرحله اجرا درآمده است.



خرابه های ارگ قدیم

در قرون و سده های پیش، ترشیز به شکل قلعه ای مستحکم با حصار و بارویی نفوذ ناپذیر، ساکنان خود را از گزند یاغیان و مهاجمان مصون می داشت.

اگر چه امروزه از آن دژ و ارگ حصین اثر برجای نمانده است اما خرابه های برجای مانده یادآور عظمت این شهر در دوره قاجار است.

این بقایا با بادگیری که پس از ده ها سال همچنان بر فراز آن خودنمایی می کند در ضلع شمال غربی میدان مرکزی شهر کاشمر قرار دارد.



قلعه گبر حصار

ویرانه های موسوم به قلعه گبر حصار در شمال شرق روستای خضر بیک بخش کوهسرخ در حدود 27 کیلومتری شمال غرب ریوش واقع شده و از جمله مناطقی است که از دیرباز مسکن و ماوای اسلاف اهالی کاشمر بوده است.

بنابر شواهد، این قلعه از سده دوم تا پنجم هجری مورد استفاده قرار گرفته است.



هنرهای سنتی و صنایع دستی

در مناطق مختلف شهرستان کاشمر مشاغل سنتی و هنرهای دستی هنوز تا حدودی رواج دارد اما در میان آنها بافت قالی به ویژه در روستاها از اهمیت به سزایی برخوردار است.

قالی کاشمر به واسطه مرغوبیت در بافت، نقشه و رنگ یکی از قالی های به نام منطقه خراسان رضوی می باشد.

از جمله مشاغل سنتی در شهرستان کاشمر می توان به مسگری، نجاری و آهنگری اشاره کرد همچنین گلیم بافی، حصیربافی، گیوه دوزی و بافت قالیچه نیز از سایر صنایع دستی و هنرهای سنتی این شهرستان به شمار می آید.



سوغات و ره آورد سفر

در شهرستان کاشمر نیز بخشی از فرآورده های صنایع دستی می توانند جزو سوغات این شهرستان محسوب شوند که از میان آنها می توان به گیوه های کاشمری، انواع حصیرها و گلیم های الوان اشاره نمود. اما مهمترین فرآورده و سوغات کاشمر با توجه به فراوانی باغات انگور در این منطقه کشمش است که به سراسر ایران صادر شده و پس از آن زعفران نیز که کاشت آن در سالیان اخیر متداول گشته جزو سوغات این شهر به شمار می روند.

 

 

 

 

 نگاهی به جاذبه های تاریخی و گردشگری کاشمر وكوهسرخ

 

   
آیا در این خبر مشکلی وجود دارد ؟

اگر در خبر مربوطه مشکل تایپی و یا هرگونه مشکل دیگر مشاهده نمودید
از طریق صفحه تماس با ما به ما اطلاع دهید.

نظرات:0

نظر دهید

کد را وارد کنید:*
عکس خوانده نمی‌شود